Nieuwe westelijke havendam Blankenberge

Update (15/7/2020)
Bouw havendam Blankenberge van start... maar niet in Blankenberge
 

Je leest het goed. Half mei startte de bouw van de nieuwe havendam Blankenberge. Alleen, niet in Blankenberge. Momenteel bouwt HR Wallingford een 3D model van de hellende dam op schaal 1:40. Dat gebeurt in een golfbassin van 37 meter op 30 meter, aan de andere kant van het kanaal, vlakbij de stad Wallingford.

In de huidige fase van het project van de nieuwe westdam wordt het voorontwerp uitgewerkt. Verschillende lay-outvarianten zijn bestudeerd en de dimensies voor de verlenging en verhoging worden vastgelegd. Op het 3D-model voert het labo proeven uit om de stabiliteit van de deklaagelementen of zichtbare bovenlaag op de nieuwe dam na te gaan. De dam wordt daarvoor letterlijk op schaal nagebouwd. Vervolgens laat men verschillende golfcondities inwerken op de verschillende types deklaagelementen om te bekijken of er al dan niet schade optreedt. De deklaag kan bestaan uit breukstenen, nog zwaardere betonblokken (haroblokken) of een combinatie van beide.

De situatie uit Blankenberge wordt volledig nagebootst. Eerst bouwde men de bathymetrie of onderwaterbodem na. Daarna werden kalibratieproeven uitgevoerd om de golfhoogte, golfrichtingen en waterstanden perfect op schaal na te kunnen bootsen in het golfbassin. Begin juli is de bouw van de havendam zelf gestart. De eerste opstelling van de dam werd vanaf 10 juli getest voor normale condities en extreme stormcondities. Wanneer we merken dat de deklaag niet stabiel is, dan wordt de dam hersteld of opnieuw ingebouwd met de zwaardere betonnen haroblokken.

Nieuwe westdam Blankenberge_voorbereiding voor fysische proeven in laboDe onderwaterbodem wordt exact nagebouwd op schaal. Eerst worden profielen uitgezet en alles wordt opgevuld met gecompacteerd zand. Daarboven komt een laag mortel.

Nieuwe westdam Blankenberge_Schaalmodel 1:40De havendam is nagebouwd op schaal 1:40 (15 meter op schaal). De deklaag zal bestaan uit stortstenen van 3 tot zes ton, betonnen elementen van 15 ton of een combinatie van beide.

Projectinfo

Om de verzanding in de havengeul van Blankenberge tegen te gaan zal een nieuwe westelijke dam gebouwd worden. Het oude betonnen westerstaketsel verdwijnt. 

De jachthaven van Blankenberge heeft een korte, smalle en tegelijk ondiepe haveningang dicht bij zee die op zeer korte termijn verzandt. Jaarlijkse stormen en een verhoogd zandtransport door sterke erosie van het strand van Wenduine leiden tot een snelle verzanding van de havengeul met als gevolg een gevaarlijke situatie voor de pleziervaart. Samen met het uitbaggeren hiervan zorgt dit voor een moeilijke toegankelijkheid van de jachthaven.

In 2017 werd een studie opgestart naar mogelijke maatregelen die een structurele oplossing moeten bieden voor zowel de verzanding van de havengeul in Blankenberge als de erosie in Wenduine.  Meerdere ontwerpscenario’s zijn onderzocht met behulp van numerieke modellering van stroming, golfwerking en morfologie. Daarna zijn de alternatieven met elkaar vergeleken op vlak van effectiviteit, ofwel in hoeverre de aanzanding in Blankenberge en de erosie in Wenduine zijn teruggedrongen, op vlak van nautische toegankelijkheid, zwemveiligheid, kustveiligheid, landschappelijke en belevingsaspecten, kosten-efficiëntie, en milieueffecten.

De studies toonden aan dat er goede technische oplossingen zijn, die zich terugverdienen op korte tot middellange termijn. In Wenduine zal een strandhoofdenveld vóór het centrum van Wenduine zorgen voor een stabieler strand. Hierdoor zal minder erosie optreden en zullen minder onderhoudssupleties nodig zijn om de veiligheid te garanderen. Het zandtransport richting Blankenberge zal op zijn beurt dan ook afnemen.

 In Blankenberge is de bouw van een nieuwe, hogere en langere Westdam als beste oplossing uit de studie gekomen. Deze dam zal het langstransport van het zand beter tegenhouden waardoor de verzanding van de havengeul sterk zal afnemen. Hoe deze nieuwe dam er zou uitzien werd verder uitgewerkt in samenspraak met de belanghebbenden. Er is uiteindelijk gekozen voor een hellende dam die langzaam in zee verdwijnt.  De bestaande Oostdam met het beschermde houten staketsel blijft behouden.

Het vaststellen van beide voorkeursalternatieven betekende de start van het traject richting uitvoering. Door verder overleg met de belanghebbenden werd het ontwerp verder verfijnd. Hierbij is optimaal rekening gehouden met het strandgebruik, de toegankelijkheid van de jachthaven, interactie met het bestaande betonnen staketsel op de Westdam, enz. Parallel startte het technisch ontwerp van de dam, de voorbereidende grondonderzoeken en de vergunningenfase (MER procedure).

Nu het concept vastligt, wordt het uitvoeringsontwerp ervan opgemaakt en volgt de aanvraag voor de nodige vergunningen. Momenteel is voorzien om de bouw van de nieuwe dam te starten in het najaar van 2021.