Structurele aanpak voor erosie strand Wenduine én verzanding havengeul Blankenberge

Update 2/4/2019: Ten westen van havengeul in Blankenberge voert het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK) in de tweede helft van deze week proeven uit vanop het hefplatform Octopus. Het zijn voorbereidende werken voor de aanleg van een nieuwe Westdam die de verzanding van de havengeul moet tegengaan. De proeven (boringen en sonderingen)  moeten inzicht geven in de bodemopbouw, namelijk de draagkracht, de bodemgelaagdheid en de grondkarakteristieken. Aan de hand van die resultaten kan men onder andere bepalen welke funderingen nodig zijn voor de bouw van een nieuwe dam. De proeven duren tot half mei.

In 2017 startte afdeling KUST met een studie om de erosieproblematiek van het strand van Wenduine én de verzanding van de havengeul van Blankenberge samen structureel aan te pakken. Een nieuwe hogere Westdam in Blankenberge en één of meerdere strandhoofden in Wenduine komen als beste oplossingen naar voor.

Zowel het strand van Wenduine als de havengeul van Blankenberge zijn locaties waar intensief onderhoud nodig is. Om de gewenste veiligheid te bieden tegen stormvloeden vanuit zee, worden langs de volledige kust zandsuppleties uitgevoerd. Ter hoogte van Wenduine vertoont de kustlijn een lichte knik waardoor deze zone onderhevig is aan versterkte erosie. Het strandprofiel bleek hier onvoldoende stabiel. Daarom was het noodzakelijk om frequent onderhoudssuppleties uit te voeren om de erosie na verschillende stormen te compenseren. De erosieproblematiek in Wenduine zorgt bovendien voor een verhoogd zandtransport richting Blankenberge.

De jachthaven van Blankenberge heeft een korte, smalle en tegelijk ondiepe haveningang dicht bij zee die op zeer korte termijn verzandt. Jaarlijkse stormen leiden tot een snelle verzanding van de havengeul met als gevolg een gevaarlijke situatie voor de pleziervaart. Samen met het uitbaggeren hiervan zorgt dit voor een moeilijke toegankelijkheid van de jachthaven. Om een structurele oplossing te bekomen voor beide locaties werd in 2017 een studie opgestart naar mogelijke maatregelen.

Meerdere ontwerpscenario’s zijn onderzocht met behulp van numerieke modellering van stroming, golfwerking en morfologie. Daarna zijn de alternatieven met elkaar vergeleken op vlak van effectiviteit, ofwel in hoeverre de aanzanding in Blankenberge en de erosie in Wenduine zijn teruggedrongen, op vlak van nautische toegankelijkheid, zwemveiligheid, kustveiligheid, landschappelijke en belevingsaspecten, kosten-efficiëntie, en milieueffecten.

De haalbaarheidsfase van die studie werd inmiddels afgerond en toont aan dat er goede technische oplossingen zijn, die zich terugverdienen op korte tot middellange termijn. In Wenduine ligt de oplossing in de bouw van  een strandhoofdenveld vóór het centrum van Wenduine. Deze strandhoofden zorgen voor een stabieler strand, waardoor minder erosie optreedt, minder onderhoudssuppleties noodzakelijk zullen zijn om de veiligheid te garanderen en waardoor het zandtransport richting Blankenberge afneemt. In Blankenberge is de bouw van een nieuwe, hogere en langere Westdam als beste oplossing uit de studie gekomen. Deze dam zal het langstransport van het zand beter tegenhouden waardoor de verzanding van de havengeul sterk zal afnemen. Hoe deze nieuwe dam er zal uitzien wordt momenteel nog verder uitgewerkt in samenspraak met de belanghebbenden. De bestaande Oostdam met het beschermde houten staketsel blijft behouden.

Het vaststellen van beide voorkeursalternatieven betekent de start van het traject richting uitvoering. Door verder overleg met de belanghebbenden zal het ontwerp verder verfijnd worden zodat optimaal rekening gehouden wordt met het strandgebruik, de toegankelijkheid van de jachthaven, interactie met het bestaande betonnen staketsel op de Westdam, enz. Parallel start het technisch ontwerp van de dam en de strandhoofden, de voorbereidende grondonderzoeken en de vergunningenfase (MER procedure).

Van zodra het concept vastligt, wordt het uitvoeringsontwerp ervan opgemaakt en volgt de aanvraag voor de nodige vergunningen. Momenteel is voorzien om de bouw van de nieuwe dam te starten in het najaar van 2021.