Werken aan een veilig en mooi Blankenberge

Algemene projectinfo

Vanaf september 2020 starten het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust en stad Blankenberge aan het sluitstuk van de maatregelen om Blankenberge en het achterland te beschermen tegen zware stormvloeden.

We bouwen:

  • het laatste stuk stormmuur aan de Barcadère
  • mobiele keringen om de openingen in de stormmuur bij storm dicht te kunnen zetten
  • nieuwe kaaimuren in de Franchommelaan en de Havenstraat
  • een testopstelling met een zelfsluitende mobiele kering
     
Blankenberge - Overzicht projecten

Waarom moeten we onze kust beschermen?
Stormvloeden vormen één van de belangrijkste natuurlijke dreigingen in de Noordzeeregio. Onze kusthavens zijn vandaag het meest bedreigd met overstromingsgevaar in geval van zwaar stormweer. Ook Blankenberge bleek onvoldoende beschermd te zijn tegen de hoge waterstanden die met zware stormen gepaard gaan. Bij storm zou water via de haven de stad en het achterland binnendringen. Maar ook het strand vóór de zeedijk bleek niet hoog en breed genoeg. De maatregelen uit het Masterplan Kustveiligheid moeten onze kust beschermen tegen een 1000-jarige storm. 

In 2014 en 2015 creërden we al een breder en hoger strand vóór de zeedijk van Blankenberge centrum. Golven verliezen hun kracht op het strand vooraleer ze schade kunnen aanrichten aan de zeedijk en de bebouwing. Tussen 2016 en 2018 bouwden we de stormmuur rond de jachthaven van Blankenberge

De Barcadère en de openingen in de muur die toegang geven tot de wandeldijk langs de jachthaven vormen nog een laatste zwakke schakel in de bescherming van Blankenberge. Dit pakken we vanaf september 2020 aan. Alle info over de werken in de verschillende zones vind je op deze pagina. 

Er beweegt wat in de Franchommelaan

Tussen de Van Praethelling en de bestaande stormmuur aan de achterzijde van de Paravang ontbreekt nog een laatste stuk muur.  De stormmuur zal:

  • de scheiding vormen tussen de Franchommelaan en het parkeerterrein
  • er hetzelfde uitzien als  de al bestaande stormmuur: gewapend beton met een deksteen van witte en rode granulaten
  • over het grootste gedeelte dienst doen als zitbank
  • tussen een halve meter en één meter hoog zijn ten opzichte van de straat

Voetgangers zullen de parking kunnen bereiken via twee trappen.  De maximum afstand tussen twee openingen in de muur is 75 meter.  De verharding zal bestaan uit dezelfde klinkers als de rest van de havenwandelweg: rood - zwart geschakeerd.

De parkeerplaatsen blijven behouden maar de in- en uitrit verhuist naar de Havenstraat. Aan het Vismijntje komt een extra inrit om de bereikbaarheid van de reddingsdienst te garanderen. Daar komt een ontdubbelde stormmuur met een hellend vlak. Hierdoor is op deze plaats geen mobiele kering nodig wat het restrisico op overstromingen verlaagt. Het hellend vlak moet overstroming door hoge waterstanden tegenhouden. 

Het voetpad aan de waterkant en de parking worden van elkaar gescheiden door zitbanken en bloembakken uit hardhout. Deze kunnen weggenomen worden als het nodig zou zijn. Op de kaaimuur plaatsen we een leuning die qua uitzicht aansluit bij de andere leuningen langs de jachthaven.

Ter hoogte van de Van Praethelling en de Havenstraat zullen de openingen bij storm dichtgezet kunnen worden met mobiele keringen. Aan de beide uiteinden van de Havenstraat plaatsen we daarvoor een stalen rolpoort. In normale omstandigheden zal die niet zichtbaar zijn: ze wordt ingewerkt in een betonnen omkadering die er hetzelfde uitziet als de bestaande stormmuur.  De poort zal enkel bij zware storm of voor onderhoud dicht gezet worden. 

In de opening aan de Van Praethelling bouwen we een zelfsluitende mobiele kering. Deze zal bij storm automatisch sluiten onder invloed van het opkomende water. In nood kan de kering ook manueel gesloten worden. Het gaat hier om een proefproject waarbij de zelfsluitende kering de bestaande zeewering aanvult. Op die manier onderzoeken we of dit systeem in de toekomst ook op andere plaatsen in te zetten is.  Om de nodige veiligheid te garanderen voorzien we ook een parallelle kering met aluminium schotten die we kunnen dichtzetten bij voorspelde stormvloed. 

Tegelijkertijd met de stormmuur, bouwen we in de Franchommelaan ook een nieuwe kaaimuur ter hoogte van de Barcadère. De bestaande glooiing is verouderd en verhindert een verdere uitdieping van de jachthaven.  De nieuwe kaaimuur zal bestaan uit een stalen damwand met een kespbalk (een soort steunbalk) uit gewapend beton. Om ervoor te zorgen dat de kaaimuur voldoende stabiel is, voorzien we de nodige verankering door een tweede kleinere damwand. In september 2021 bouwen we ook tussen het Vismijntje en de Pekelput een nieuwe kaaimuur. 

Tot slot zal de Franchommelaan rechtgetrokken worden. Door de stormmuur en het maximaal creëren van een plein tussen straat en haven wordt het voetpad tussen de parking en de Franchommelaan anders te klein. Op het voetpad voorzien we in eerste instantie enkele bomen. Op termijn kunnen hier terrassen komen. 

Simulatiebeeld - zicht op parking van aan VismijntjeSimulatiebeeld: zicht op de parking gezien van aan het Vismijntje

Een nieuwe kaaimuur en meer verkeersveiligheid in de Havenstraat

De bestaande kaaimuur in de Havenstraat dateert al van begin 20ste eeuw en is aan vervanging toe.  Net als de huidige glooiing  in de Franchommelaan is de kaaimuur hier niet voorzien op een verdiepîng van de jachthaven.  Bij het baggeren zou de kaaimuur het begeven. Er komt een nieuwe kaaimuur vóór de oude. Ook hier zal die uit een stalen damwand met een kespbalk uit gewapend beton bestaan. Voor de verankering is een tweede damwand aan de voorzijde van het windscherm noodzakelijk. Dat betekent dat we de zone vóór het windscherm moeten openbreken. we maken van de gelegenheid gebruik om de kleiklinkers en de blauwe hardsteen te vernieuwen.  We nemen de nodige maatregelen om de Paravang te behoeden voor schade tijdens de werken. 

Het dwarsparkeren in de Havenstraat blijft behouden. De langse parkeerplaatsen ruimen plaats voor een fietspad aan de kant van het windscherm. De straat zal breder worden, wat goed is voor de verkeersveiligheid. Houten palen moeten verhinderen dat auto's in de voetgangerszone parkeren.  De rijweg zal betaan uit betonstraatstenen. Op die manier kan de straat, als dat nodig is, ook als plein ingericht worden. Tussen het voetpad aan de waterzijde en de parkeerplaatsen komen houten zitbanken, bloembakken en een leuning op de kaaimuur. 
 

Indeling Havenstraat
Mobiele keringen

In de bestaande stormmuur rond de jachthaven zijn een aantal openingen:

  • waar trappen of hellingen van de kustbaan toegang geven tot de havenwandelweg
  • de toegang tot de parking
  • op beide uiteinden van de Havenstraat

Bij stormvloed zijn deze openingen zwakke plekken in de bescherming tegen overstroming. Om deze in de toekomst te kunnen afsluiten, worden zeven mobiele keringen of rolpoorten geplaatst.
 

Locaties mobiele keringen

De mobiele keringen worden inwerkt in betonnen constructies die er hetzelfde uitzien als de bestaande stormmuren. Om die constructies in te passen, moet een deel van de bestaande stormmuren terug afgebroken worden. De mobiele keringen zelf bestaan uit gelast staal.

Wanneer er een stormvloed voorspeld is, zullen we de rolpoorten sluiten. Dat kan op drie manieren:

  • met een druk op de knop op het elektrisch bord
  • via een elektrische noodvoeding
  • manueel, bij noodbediening door het dichttrekken van de poort.
Testproject met zelfsluitende mobiele kering

De mobiele keringen die we bouwen rond de jachthaven vragen een manuele bediening: iemand moet op de knop drukken om ze dicht te laten gaan. In de haveningang zullen we een testopstelling bouwen met een zelfsluitende mobiele kering. Hier is geen mankracht nodig om deze dicht te kunnen zetten.

Hoe werkt het?

Zelfsluitende mobiele kering_3 stappen

In normale omstandigheden zit de zelfsluitende kering ingewerkt in een betonnen constructie (afbeelding 1). Wanneer het water stijgt, bijvoorbeeld bij storm, vult het waterreservoir zich met water. Via een buizensysteem komt dat water in het reservoir met de kering terecht. Hierdoor schuift de kering naar boven en sluit zich (afbeelding 2). Wanneer er nog hogere golven komen, biedt de kering bescherming tegen overstroming (afbeelding 3).

De kering zelf is licht en toch sterk. De kern bestaat uit schuim, in een mantel van polyester. De omkasting bestaat uit gewapend beton en is voorzien van reservoirs. Er is ook een afzonderlijk reservoir dat opgevuld kan worden om de kering toch manueel te sluiten mocht dat nodig zijn.

De zelfsluitende kering komt op een verlaagde zone van de bestaande glooiing op westeroever. Deze zone komt tijdens de winterstormen regelmatig onder water te staan. Het platte gedeelte van de glooiing ligt op 5,84meter TAW. Dat is ongeveer 90 cm hoger dan een gemiddeld hoogwater bij springtij. Door de grote golven die bij storm ontstaan in de haveningang zal de testkering regelmatig onderworpen worden aan grote golfimpacten. Het is dus de ideale testlocatie.

De innovatieve opstelling is eerder in binnen- en buitenland succesvol gebleken. Aan de kust zal de kering echter blootgesteld worden aan specifieke omstandigheden zoals golfimpact, het zoute klimaat en zand.

Planning
  • Franchommelaan en Havenstraat: september 2020 tot en met juni 2021 
  • Mobiele keringen: september 2020 tot en met voorjaar 2021
  • Testopstelling zelfsluitende kering: vanaf september 2020

Wijzigingen in de planning worden steeds via deze website meegedeeld.

Hinder en omleiding

Voor de Havenstraat en de Franchommelaan wordt een omleiding voorzien.

Door werken van Farys zal het kruispunt van de Franchommelaan en de Havenstraat tijdelijk volledig afgesloten zijn tijdens de tweede en derde week van september. Op de zeedijk zal tijdelijk tweerichtingsverkeer zijn tussen de Leopoldhelling en de Vuurtoren. Verkeer naar de vuurtoren zal over de wandelweg moeten rijden. Verkeer weg van de Vuurtoren zal over de rijweg van de zeedijk moeten tot aan de Leopoldhelling.

Na de werken van Farys wordt de Franchommelaan eenrichtingsverkeer tussen de Felicien Ropshelling en de Havenstraat. Het eenrichtingsverkeer in de Leopoldstraat keert om tijdens de werken. Verkeer voor de zeedijk en dat stuk Franchommelaan zal omgeleid worden via de Weststraat, Franchommelaan en Leopoldhelling. Verkeer komende van de zeedijk en de Franchommelaan (tussen de Felicien Ropshelling en de Havenstraat), zal via de Franchommelaan en de Leopoldstraat geleid worden.

Bekijk hier het omleidingsplan.